My Image



Meðferðarnálgun
Hugræn atferlistmeðferð (HAM) er ein mest rannsakaða sálfræðimeðferðin en gerðar hafa verið yfir 300 árangursrannsóknir sem benda til þess að árangur hennar sé sambærilegur eða betri en árangur lyfjameðferðar. Í leiðbeiningum National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE) er mælt með að nota HAM sem fyrsta úrræði við þunglyndi og kvíðaröskunum.

Hugræn atferlis meðferð (HAM)
HAM byggir á þeirri kenningu að túlkun okkar, væntingar og viðhorf hafi töluverð áhrif á líðan. Gengið er út frá því að manni líði eins og maður hugsar. Með enn öðrum orðum eru það ekki atvikin sjálf sem valda uppnámi heldur túlkun okkar á þeim. Ef maður býst við því að atvinnuviðtal muni ganga vel  þá er líklegt að maður fari afslappaður og öruggur í viðtalið. Ef maður býst við því að gera sig að fífli eða vera ekki starfinu vaxinn er líklegt að maður fari kvíðinn og vonlítill í viðtalið. Í báðum tilvikum er um sömu aðstæður að ræða en seinni túlkunin er líklegri til að skapa vanlíðan. Þungamiðja meðferðarinnar felst í að fanga þessar óhjálplegu hugsanir og breyta þeim í þeim tilgangi að ná betri stjórn á eigin líðan. Ólíkt því sem margir halda snýst hugræn atferlismeðferð ekki um að "hugsa jákvætt" heldur að sjá eigin veruleika á raunsæjan hátt og læra leiðir til að takast á við vandamál með uppbyggilegum og skipulögðum hætti. HAM er tiltölulega stutt meðferð og er í flestum tilvikum 10-20 skipti. Ef vandinn er alvarlegur og margþættur getur verið þörf á annarri nálgun. HAM er fyrst og fremst gagnlegt verkfæri  fyrir þá sem vilja vera meðvitaðri um hugsanahátt sinn og hegðun, skilja hvernig þessir þættir hafa áhrif á líðan og breyta til betri vegar. 

Texti með góðfúslegu leyfi  Önnu Kristínar Cartesegna, sálfræðings


Á heimasíðu Félags um hugræna atferlismeðferð á Íslandi er hægt að nálgast frekari upplýsingar um meðferðina og lista yfir viðurkennda HAM meðferðaraðila

Myndband um HAM